Categorieën

Werkkamp Twilhaar bezoeken

Kamp Twilhaar, gelegen tussen Nijverdal en Haarle in Overijssel, was in 1940 gebouwd om onderdak te bieden aan werkloze mannen, die aan de slag moesten op de Sallandse Heuvelrug. Twee jaar lang verbleven in Twilhaar werkloze vissers en zeelieden uit de buurt van Katwijk en Scheveningen, tot zij plaats moesten maken voor joodse dwangarbeiders.

Op 10 juli 1942 arriveerden de eerste joodse mannen met de trein. ‘Het waren allemaal mensen uit de stad Groningen. Nog vol moed en gein’, noteerde kampbeheerder Henner Hoijmann na de oorlog. Na de Groningers kwamen ook nog mannen uit Tilburg en Amsterdam. Twilhaar bood uiteindelijk plaats aan een kleine honderd joodse dwangarbeiders.

Het kamp bestond uit twee lange woonbarakken met daarin twaalf wooneenheden. Ook was er een kantine, een keuken met woongelegenheid voor de kok/beheerder, een washok en een schillenhok. Maurits van Adelbergen schreef na een week gedwongen verblijf in het kamp: ‘Op iedere kamer liggen 8 menschen, terwijl er voor iedere groep een dagverblijf is (…) Het eten is behoorlijk, het kan natuurlijk niet zoals thuis zijn, doch het is best te doen met een beetje kunst en vliegwerk.’

 

Een werkdag duurde van ’s morgens 7.00 uur tot ’s middags 16.45. Onder begeleiding van medewerkers van Staatsbosbeheer moesten de joodse dwangarbeiders zandgrond met kiezels en stenen weggraven, heide verwijderen, bomen rooien en wegen aanleggen. De meeste mannen waren dat lichamelijk zware werk niet gewend.

Naarmate de tijd vorderde verzwaarde het regime in de meeste werkkampen. De ontspanningsavonden werden geschrapt en de mannen moesten zichzelf zien te redden. Izaak van Berg schreef: ‘Gisteravond hebben we twee gasten op theevisite gehad. Ieder neemt een stoel en een kleinigheid mede en hebben we er een gezellige avond van gemaakt. Zo brengen we onze vrije tijd door en moeten we er van maken wat er van te maken is.’

Maurits van Adelsbergen schreef: ‘We krijgen hier scherpere bepalingen. Roken en bewegingsvrijheid zijn reeds verboden. Volgende week moeten we geloof ik exerceren en marcheren naar en van het werk, vaker appèl houden, misschien censuur op post en pakjes.’
Die censuur wisten de kampbewoners te omzeilen met hulp van contactpersonen in Nijverdal; met hen werd geregeld hoe post en pakjes van thuis toch nog stiekem konden worden ontvangen.

Donderdagavond 1 oktober 1942 heerste een uiterst nerveuze spanning in het kamp toen geruchten de ronde deden dat SS’ers in aantocht waren. De volgende dag moesten de mannen lopend op weg naar het station in Nijverdal. Vandaaruit werden ze onder het mom van gezinshereniging naar kamp Westerbork gestuurd.

Enige tijd na het vertrek van de joodse dwangarbeiders werd het kamp schoongemaakt en opgeruimd. Evacués vulden de vrijgekomen slaapplekken op.
Eind 1944 legde de Duitse bezetter in de directe omgeving van het kamp een startbaan voor VI-raketten aan. Het gebied rond de lanceerinrichting werd tot ‘Sperrgebied’ verklaard en kamp Twilhaar moest worden ontruimd. Begin 1945 konden de bewoners weer terugkeren.

Op 22 maart 1945 werd Nijverdal gebombardeerd. Vele gezinnen raakten dakloos en voor hen bood kamp Twilhaar een tijdelijke oplossing. Maar ook Duitse soldaten, Canadese bevrijders en teruggekeerde dwangarbeiders zouden het kamp nog bevolken.

Toen de laatste bewoners waren vertrokken, verloor het kamp zijn functie. De barakken werden in delen ontmanteld en aan opkopers verhandeld.

http://www.joodsewerkkampen.nl/Werkkamp/16-twilhaar.html

Kamp Twilhaar, gelegen tussen Nijverdal en Haarle in Overijssel, was in 1940 gebouwd om onderdak te bieden aan werkloze mannen, die aan de slag moesten op de Sallandse Heuvelrug. Twee jaar lang verbleven in Twilhaar werkloze vissers en zeelieden uit de buurt van Katwijk en Scheveningen, tot zij plaats moesten maken voor joodse dwangarbeiders.

Op 10 juli 1942 arriveerden de eerste joodse mannen met de trein. ‘Het waren allemaal mensen uit de stad Groningen. Nog vol moed en gein’, noteerde kampbeheerder Henner Hoijmann na de oorlog. Na de Groningers kwamen ook nog mannen uit Tilburg en Amsterdam. Twilhaar bood uiteindelijk plaats aan een kleine honderd joodse dwangarbeiders.

Het kamp bestond uit twee lange woonbarakken met daarin twaalf wooneenheden. Ook was er een kantine, een keuken met woongelegenheid voor de kok/beheerder, een washok en een schillenhok. Maurits van Adelbergen schreef na een week gedwongen verblijf in het kamp: ‘Op iedere kamer liggen 8 menschen, terwijl er voor iedere groep een dagverblijf is (…) Het eten is behoorlijk, het kan natuurlijk niet zoals thuis zijn, doch het is best te doen met een beetje kunst en vliegwerk.’

Een werkdag duurde van ’s morgens 7.00 uur tot ’s middags 16.45. Onder begeleiding van medewerkers van Staatsbosbeheer moesten de joodse dwangarbeiders zandgrond met kiezels en stenen weggraven, heide verwijderen, bomen rooien en wegen aanleggen. De meeste mannen waren dat lichamelijk zware werk niet gewend.

Naarmate de tijd vorderde verzwaarde het regime in de meeste werkkampen. De ontspanningsavonden werden geschrapt en de mannen moesten zichzelf zien te redden. Izaak van Berg schreef: ‘Gisteravond hebben we twee gasten op theevisite gehad. Ieder neemt een stoel en een kleinigheid mede en hebben we er een gezellige avond van gemaakt. Zo brengen we onze vrije tijd door en moeten we er van maken wat er van te maken is.’

Maurits van Adelsbergen schreef: ‘We krijgen hier scherpere bepalingen. Roken en bewegingsvrijheid zijn reeds verboden. Volgende week moeten we geloof ik exerceren en marcheren naar en van het werk, vaker appèl houden, misschien censuur op post en pakjes.’
Die censuur wisten de kampbewoners te omzeilen met hulp van contactpersonen in Nijverdal; met hen werd geregeld hoe post en pakjes van thuis toch nog stiekem konden worden ontvangen.

Donderdagavond 1 oktober 1942 heerste een uiterst nerveuze spanning in het kamp toen geruchten de ronde deden dat SS’ers in aantocht waren. De volgende dag moesten de mannen lopend op weg naar het station in Nijverdal. Vandaaruit werden ze onder het mom van gezinshereniging naar kamp Westerbork gestuurd.

Enige tijd na het vertrek van de joodse dwangarbeiders werd het kamp schoongemaakt en opgeruimd. Evacués vulden de vrijgekomen slaapplekken op.
Eind 1944 legde de Duitse bezetter in de directe omgeving van het kamp een startbaan voor VI-raketten aan. Het gebied rond de lanceerinrichting werd tot ‘Sperrgebied’ verklaard en kamp Twilhaar moest worden ontruimd. Begin 1945 konden de bewoners weer terugkeren.

Op 22 maart 1945 werd Nijverdal gebombardeerd. Vele gezinnen raakten dakloos en voor hen bood kamp Twilhaar een tijdelijke oplossing. Maar ook Duitse soldaten, Canadese bevrijders en teruggekeerde dwangarbeiders zouden het kamp nog bevolken.

Toen de laatste bewoners waren vertrokken, verloor het kamp zijn functie. De barakken werden in delen ontmanteld en aan opkopers verhandeld.

http://www.joodsewerkkampen.nl/Werkkamp/16-twilhaar.html

De Beeldentuin Marienheem

OPENINGSTIJDEN

25 maart tot en met 4 oktober geopend.

di t/m zo van 10.00 tot 18.00 uur
groepen boven 12 personen op afspraak

ENTREEPRIJZEN

volwassenen € 8,50
incl. koffie of thee
kinderen tot 10 jaar gratis
ADRES
Nijverdalseweg 20
8106 AC  Mariënheem

T: 0572 35 26 94
M: 06 229 03 265
E: info@beeldentuinmarienheem.nl

Onze beeldentuin is goed bereikbaar met auto of fiets en beschikt over ruime parkeergelegenheid.

Paarse Loper 19 t/m 3 September 2017

Eind augustus verandert Nationaal Park De Sallandse Heuvel zoals elk jaar weer in een prachtige paarse zee van bloeiende heide. Deze Paarse Loper wordt als het ware door de natuur voor u uitgerold om u gastvrij te ontvangen. De loper opent ook voor u de spreekwoordelijke deuren om alles wat paars is te kunnen zien, proeven, ruiken en ervaren. Om van dit schouwspel extra te kunnen genieten zijn er allerlei activiteiten, evenementen en arrangementen in de periode van 20 augustus tot en met 4 september georganiseerd.

Er valt voor jong en oud van alles te beleven in deze periode. Wandelliefhebbers kunnen deelnemen aan de Eindeloze Heuvelentocht: een meerdaagse wandeltocht onder begeleiding van gidsen, een schaapsherder en boswachter. Voor mindervaliden wordt er een toertocht georganiseerd.

En wilt u de heide eens op een andere manier beleven dan wandelend? Dan zijn er mountainbike arrangementen of is een rondrit op een comfortabele Italiaanse retroscooter een idee. Onderweg kunt u natuurlijk genieten van ‘levende paars’…. De horeca-ondernemers verzorgen speciale lunches en diners met ‘paarse accenten’. Natuurlijk kunt u ook blijven overnachten in één van vele accommodaties die de Sallandse Heuvelrug rijk is.Meer informatie vindt u op www.paarseloper.nl. Hier vindt u onder andere een activiteitenkalender, (verblijfs)arrangementen en ‘paarse menu’s’. Bij sommige activiteiten is vooraf inschrijven bij de betreffende organisatie nodig.

Oorlogsmuseum Memory Nijverdal

In het oorlogsmuseum zal de bezoeker de  periode 1935 – 1945, vanaf de opkomst van het nationaal- socialisme tot en met de bevrijding van Europa, stap voor stap beleven. Het hart van het museum wordt gevormd door de oorlog in levenden lijve. Levensechte diorama’s, waar bezoekers in en tussen kunnen komen en die de impact realiseren, waar de bezoekers met alle zintuigen de oorlog kunnen ervaren, vormen de basis voor het museum.

Bakkerij- IJsmuseum

Wilt u eens komen kijken? Dat kan, we hebben de mogelijkheid om grote groepen te ontvangen. Bij de koffie serveren wij desgewenst onze eigengemaakte overheerlijke krakeling of krentewegge. Voor kleinere groepen of individuele bezoekers beschikken we over een gezellig ingerichte lunchroom.

Openingstijden
Het museum is geopend vanaf de eerste dinsdag in april t/m de herfstvakantie (eind oktober)

maandag 13.00-17.00 uur
dinsdag t/m vrijdag 09.00-17.00 uur
zaterdag 09.00-16.00 uur

Op 2e paasdag, koningsdag, hemelvaartsdag en 2e pinksterdag is het museum gesloten.

Demonstratie bakken iedere woensdagmiddag van 14.00-16.00 uur.
Tijdens de grote vakantie (juli/aug) ook op woensdagmorgen van 11.00-13.00 uur.

Toegangsprijzen:
kinderen tot 4 jaar gratis;
kinderen van 4 tot 12 jaar: € 2,00 per kind;
kinderen van 12 jaar en ouder: € 3,50 per kind;
volwassenen (incl. 65 plussers): € 3,50 per persoon.

Arrangementen
Naast individuele personen hebben wij voor verenigingen, scholen en groepsreizen speciale arrangementen.
Vooral voor kinderen van basisscholen vanaf groep 4 blijkt het bezoek altijd weer een groot feest, omdat zij in de bakkerij een eigen broodje mogen bakken.
Voor kinderen vanaf een jaar of 8 organiseren we leuke verjaardagspartijtjes.

VVV
Ook de VVV Hellendoorn Nijverdal is bij ons gehuisvest, zodat wij u alle informatie over verblijf en activiteiten in het dorp Hellendoorn en wijde omtrek kunnen geven.